UX Araştırması
Ürün ekiplerinin en pahalı hatası yanlış şeyi çok iyi yapmaktır. Toplantıda herkesin emin olduğu bir özellik, kullanıcıların hiç ihtiyaç duymadığı bir şeye dönüşebilir; asıl sorun ise kimsenin sormadığı bir yerde durur.
UX araştırması, bir ürünü kullanan ya da kullanacak kişilerin ihtiyaçlarını, alışkanlıklarını ve zorlandıkları noktaları görüşme, gözlem ve veri analiziyle anlamaktır. Amacı tasarım kararlarını ekibin varsayımlarına değil, kullanıcıdan gelen kanıta dayandırmak ve yanlış özelliği yapma riskini erken azaltmaktır.
Araştırmayı ürünün aşamasına göre kurarız. Henüz fikir aşamasındaysanız kullanıcıların bugün işi nasıl yaptığını ve nerede zorlandığını anlarız. Ürününüz yayındaysa mevcut veriyi, destek taleplerini ve kullanıcı görüşmelerini birleştirerek sorunların nerede yoğunlaştığını gösteririz. Her bulguyu kanıtıyla ve tasarıma etkisiyle birlikte yazarız.
[01]Kimler için?
- Yeni bir ürün ya da büyük bir özellik planlayan ekipler
- Kullanımı beklenenden düşük kalan ya da çok destek talebi alan ürünler
- Farklı kullanıcı gruplarına (ör. bayi, son kullanıcı, yönetici) hizmet veren yazılımlar
- Yatırım ya da büyük geliştirme bütçesi öncesi riski azaltmak isteyen girişimler
[02]Kimler için değil?
- Kurumsal site, e-ticaret sitesi ya da kampanya sayfası arıyorsanız bu bir web sitesi projesidir.Web sitesi için websitemx
- Logo, marka renkleri ve kurumsal kimlik bir marka tasarımı işidir; ürün arayüzü bu kimliği kullanır ama onu yaratmaz.
[03]Ne teslim edilir?
| Teslimat | İçerik | Sıklık |
|---|---|---|
| Araştırma planı | Araştırma soruları, yöntem, katılımcı profili ve görüşme rehberi | Başlangıç |
| Kullanıcı görüşmeleri | Uzaktan, moderasyonlu; izinli kayıt ve notlar | Saha |
| Mevcut veri incelemesi | Analitik, destek talepleri, mağaza yorumları, satış ekibi notları | Saha |
| Bulgu sentezi | Temalar, kanıtlar, sıklık ve etki; ilgili alıntılar | Analiz |
| İş-görev haritası | Kullanıcının yapmaya çalıştığı işler ve bugünkü adımları | Analiz |
| Öncelikli fırsat listesi | Tasarım ve ürün kararlarına çevrilmiş öneriler, sunum | Teslim |
[04]İlk 90 gün
- 1. aşama
Soru ve plan
Hangi kararı vermek için araştırma yaptığımız netleşir; yöntem ve katılımcılar belirlenir.
- 2. aşama
Katılımcı ve izin
Katılımcılar sizin kullanıcılarınızdan seçilir; kayıt ve veri işleme izinleri alınır.
- 3. aşama
Görüşme ve gözlem
Görüşmeler yapılır, mevcut veri incelenir, notlar aynı gün işlenir.
- 4. aşama
Sentez ve sunum
Bulgular temalara ayrılır, önceliklendirilir ve ekibinizle birlikte karara bağlanır.
[05]Neyle ölçülür?
- Her bulgunun kaç katılımcıda ve hangi kanıtla görüldüğü
- Araştırma sonrası alınan ürün kararlarının listesi (yapılacak, ertelenecek, vazgeçilecek)
- Sonraki test turunda aynı sorunların tekrar edip etmediği
[06]Sık yapılan hatalar
Kullanıcıya ne istediğini sormak
İnsanlar gelecekte ne yapacaklarını iyi tahmin edemez. Ne istediklerini değil, son kez nasıl yaptıklarını sormak daha güvenilir bilgi verir.
Yalnız memnun müşteriyle konuşmak
Ürünü bırakan ya da hiç başlamayan kişiler, sorunların en net görüldüğü gruptur.
Raporu çekmeceye koymak
Kararlara bağlanmayan bulgu unutulur. Araştırma, ekibin birlikte karar verdiği bir oturumla bitmelidir.
[07]Karşılaştırma
| Yöntem | Neyi cevaplar | Ne zaman |
|---|---|---|
| Kullanıcı görüşmesi | İhtiyaç, motivasyon, bugünkü süreç | Fikir ve keşif aşaması |
| Bağlam gözlemi | Gerçek ortamda nasıl çalışıldığı | Saha ve operasyon ürünleri |
| Kullanılabilirlik testi | Tasarımın kullanılabilir olup olmadığı | Prototip ya da yayındaki ürün |
| Anket | Bir bulgunun ne kadar yaygın olduğu | Nitel bulgulardan sonra |
| Analitik inceleme | Nerede ve ne sıklıkla terk edildiği | Yayındaki ürün |
[08]Fiyatı ne belirler?
Sabit paket fiyatı yayınlamıyoruz; çünkü iki “mobil uygulama” ekran sayısı, kullanıcı rolleri, araştırma ihtiyacı ve mevcut tasarım sistemi açısından çok farklı iş yükü olabilir. Görüşmeden sonra kapsamı, yöntemi, takvimi ve fiyatı yazılı iletiriz. Dış katılımcı paneli gibi üçüncü taraf maliyetler ayrıca yazılır.
- Katılımcı sayısı ve grup sayısı
- Katılımcıya ulaşma kolaylığı
- Uzaktan ya da yerinde çalışma
- Mevcut verinin durumu
- Dil sayısı
[09]Sık sorulanlar
Katılımcılar genellikle sizin kullanıcılarınız ya da müşteri adaylarınızdır; davet metnini ve seçim kriterlerini biz hazırlarız. Dış panel gerekirse maliyeti teklifte ayrıca yazılır.
Nitel araştırmada amaç sayım değil, tekrar eden örüntüleri görmektir. Her kullanıcı grubu için birkaç görüşmeyle başlar, yeni bilgi gelmemeye başladığında dururuz. Grup sayısı arttıkça görüşme sayısı da artar.
Yalnız katılımcının açık izniyle. Kayıtlar araştırma amacıyla kullanılır ve proje sonunda nasıl saklanacağı ya da silineceği sizinle birlikte belirlenir. İzin ve onay ekranlarının yeri, sırası ve anlaşılırlığı tasarımın parçasıdır; aydınlatma ve rıza metinlerinin içeriği ise hukuki bir iştir ve hukuk danışmanınız tarafından hazırlanmalı ya da onaylanmalıdır.
İsterseniz evet; araştırmayı yapan ekip tasarıma geçtiğinde bulgular kaybolmaz. İsterseniz bulguları kendi tasarım ekibinize çalıştay ile devrederiz.
Ürününüzü birlikte inceleyelim
Görüşmede ürününüzü, kullanıcılarınızı, takıldıkları yerleri ve ekibinizin yapısını konuşur; yazılı bir kapsam, yöntem ve takvim önerisi çıkarırız. Bağlayıcı değildir.